Skip to main navigation Skip to main content Skip to page footer
Menu

Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας

ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ

Καθηγήτρια

ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΩΣ ΤΟΝ Β΄ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ(1789-1939)

Σπούδασε ιστορία στην Αθήνα, το Λονδίνο και τη Βιέννη: Αποφοίτησε από το τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (με Άριστα) (1989).  Έλαβε μεταπτυχιακό δίπλωμα/ Master (με Διάκριση) στη «Διεθνή Ιστορία – International History» από την «London School of Economics and Political Science» (LSE) / Πανεπιστήμιο του Λονδίνου (1991). Είναι διδάκτωρ (με Διάκριση) του Πανεπιστημίου της Βιέννης  (Ινστιτούτο Κοινωνικής και Οικονομικής Ιστορίας – Institut für Wirtschafts- und Sozialgeschichte, 1996).

Τα επιστημονικά της ενδιαφέροντα, ερευνητικά και διδακτικά, εστιάζονται στην ιστορία της κεντρικής, δυτικής, βόρειας Ευρώπης κατά τον ύστερο 18ο, τον 19ο και τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, σε διεθνικά πλαίσια. Οι μελέτες της εστιάζονται στον γερμανόφωνο χώρο (Παλαιά και Νέα Αυστρία, αυτοκρατορική και μεσοπολεμική Γερμανία), και τα τελευταία χρόνια επίσης στη βικτωριανή Βρετανία. Αφορούν στην ιστορία των παιδιών και της παιδικής ηλικίας, της νεότητας και των νεανικών οργανώσεων, της οικογένειας, του φύλου, της εργασίας, των αγροτικών κοινωνιών, των εργατικών στρωμάτων των πόλεων, των τεχνιτών, της μετανάστευσης, του υλικού πολιτισμού, τις δράσεις και πολιτικές κοινωνικής πρόνοιας, την ιστορική ανθρωπολογία, την ευρωπαϊκή αποικιακή εξάπλωση και αποικιοκρατία, ζητήματα της ιστορίας και θεωρίας της ευρωπαϊκής ιστοριογραφίας.

Μεταξύ άλλων έχει συγγράψει τέσσερις ερευνητικές μονογραφίες-βιβλία (α) για τον οικονομικό ρόλο των παιδιών και την οικογενειακή οικονομία στην Παλαιά Αυστρία της ύστερης αυτοκρατορικής περιόδου και κυρίως στην Αυστρία του Μεσοπολέμου, β) για την ιστορία των παιδιών στον ελληνικό ορεινό χώρο των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα,  γ) για την ιστορία των περιπλανώμενων τεχνιτών στον γερμανόφωνο χώρο κατά το δεύτερο τρίτο του 19ου αιώνα, δ) για τις κοινωνικές έρευνες και τους απόκληρους του βικτωριανού Λονδίνου περί τα μέσα του 19ου αιώνα), και ε) ένα εγχειρίδιο για την ιστορία της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας από τον 15ο  μέχρι τον 20ό αιώνα.

Tίτλοι ενδεικτικών δημοσιευμάτων:

  • Zwischen Arbeit, Spiel und Schule. Die ökonomische Funktion der Kinder ärmerer Schichten in Österreich 1880-1939. (Μεταξύ εργασίας, σχολείου και παιχνιδιού. Η οικονομική λειτουργία των παιδιών φτωχότερων στρωμάτων στην Αυστρία 1880-1939.) [Sozial– und Wirtschaftshistorische Studien, 24], Βιέννη/Mόναχο 1999, 332 Seiten, Verlag für Geschichte und Politik Wien, ISBN 3-7028-0360-2 / R. Oldenbourg Verlag München, ISBN 3-486-56409-9.
  • Διαδρομές και Ταυτότητες περιπλανώμενων τεχνιτών: Δυο ζαχαροπλάστες στην Ευρώπη του 19ου αιώνα, Eκδόσεις Σμίλη, Αθήνα 2012, ISBN 978-960-6880-18-6.
  • Αποικίες και Ανταγωνισμοί: (15ος -20ος αιώνας), [Ειδικά θέματα του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού, τόμος Γ΄],  Πάτρα 2001, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, 173 σελίδες,  ISBN: 960-538-346-2. (Ακαδημαϊκός υπεύθυνος: κ. Γ. Μολύβας, κριτικός αναγνώστης: κ. Π. Κιτρομηλίδης).
  • «Εξώγαμα παιδιά και ψυχοπαίδια στο χώρο των ανατολικών Άλπεων (1750-1940)»: Ερευνητικές Κατευθύνσεις και Προοπτικές», Μνήμων, τόμος 24 (2002), σ. 327-343.
  • “Kinderarbeit” («Παιδική Εργασία») στην Enzyklopädie der Neuzeit, «Kulturwissenschaftliches Institut Essen» σε συνεργασία με τους ειδικούς επιστήμονες, επιμέλεια Friedrich Jaeger, Verlag J.B. Metzler, Stuttgart, Weimar, τόμος 6, 2007, σ. 553-557. Μεταφρασμένο στα αγγλικά στο: Encyclopedia of Early Modern History Online, Subject: History, Executive editor of the English version: Graeme Dunphy, Brill online reference works, http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopedia-of-early-modern-history-online/child-labor-COM_022111
  • “Sennerinnen. Zur Geschichte ländlicher Frauenarbeit in den österreichischen Alpen vom späten 18. Jahrhundert bis in die Zwischenkriegszeit»”, σ. 297-317, στο Histoire des Alpes, Storia delle Alpi, Geschichte der Alpen (L’invention de l‘ archirecture alpine. Die Erfindung der alpinen architecture ), 16/2011. Chronos Verlag.
  • Διαδρομές και Ταυτότητες περιπλανώμενων τεχνιτών: Δυο ζαχαροπλάστες στην Ευρώπη του 19ουαιώνα, εκδόσεις Σμίλη, Αθήνα 2012, 290 σελίδες, ISBN 9 789606 880186.
  • «Play, work and petty crime: children on the streets and public spaces of late nineteenth- and early twentieth-century Vienna», στης Νicoleta Roman (επιμ.), Orphans and Abandoned Children in European History. SixteenthtoTwentiethCenturies, Routledge, Λονδίνο, Νέα Υόρκη 2018, σ. 162-180.
  • «Στη Βιέννη του ύστερου 18ου και του πρώιμου 19ου αιώνα: Μυστικές Συναντήσεις, Ανατρεπτικές Ιδέες, ‘Υπονομευτικές’ Κινήσεις», Πρακτικά Ημερίδας.Οι Πόλεις των Φιλικών: οι αστικές διαδρομές ενός επαναστατικού φαινομένου, με επιστημονική επιμέλεια της Όλγας Κατσιαρδή-Hering, Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, Αθήνα 2018, σ.  77-98.
  • «Όψεις του ανδρισμού στο γερμανικό ‘νεανικό κίνημα’ (1896-1933)», στων Δ. Βασιλειάδου, Γ. Γιαννιτσιώτη, Α. Διαλέτη, Γ Πλακωτού (επιμ.), Ανδρισμοί. Αναπαραστάσεις, υποκείμενα και πρακτικές από τη μεσαιωνική μέχρι τη σύγχρονη περίοδο, εκδόσεις Gutenberg (σειρά «Ιστορία του Φύλου», 2), Αθήνα 2019, σ. 313-335.
  • «Ιστορία των πόλεων – ευρωπαϊκές πόλεις σε κρίση: προσανατολισμοί και αναστοχασμοί», Εισαγωγή στων Κ. Γαγανάκη, Ν. Γιαντσή-Μελετιάδη, Μ. Ντούρου-Ηλιοπούλου, Μ. Παπαθανασίου, Κ. Ράπτη (επιμ.), Ευρωπαϊκές Πόλεις σε κρίση: από τον Μεσαίωνα μέχρι σήμερα, Ιστορήματα, τ. 9, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, ΕΚΠΑ, εκδόσεις Ηρόδοτος, Αθήνα 2022, σελ. 13-36. / «Urban history –european cities in crisis: historiographical approaches and reflections», Introduction, στων Κ. Γαγανάκη, Ν. Γιαντσή-Μελετιάδη, Μ. Ντούρου-Ηλιοπούλου, Μ. Παπαθανασίου, Κ. Ράπτη (επιμ.), Ευρωπαϊκές Πόλεις σε κρίση: από τον Μεσαίωνα μέχρι σήμερα, Ιστορήματα, τ. 9, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, ΕΚΠΑ, εκδόσεις Ηρόδοτος, Αθήνα 2022, σελ. 37-55.
  • "Street Children in European Cities during the Late Nineteenth and the Early Twentieth Centuries: Looking into the Pages of the Late Imperial Austrian Press." The Journal of the History of Childhood and Youth, τόμος 17, τεύχος 3, φθινόπωρο 2024, 349-369.
  • Στα χνάρια ενός κοινωνικού ερευνητή. Ο Χένρυ Μέιχιου και ο κόσμος των φτωχών στο βικτωριανό Λονδίνο, ISBN: 978-618-211-121-5, υπό έκδοση από τις εκδόσεις Σμίλη εντός του 2025.

Βιβλιοκρισίες για το έργο της έχουν δημοσιευτεί μεταξύ άλλων στα περιοδικά JournalofModernHistory, AustrianHistoryYearbook, InternationaleWissenschaftlicheKorrespondenzzurGeschichtederArbeiterbewegung, καθώς και στον ιστότοπο History-Net.

 

 


Διεύθυνση: Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Aθηνών, Φιλοσοφική Σχολή, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Τομέας Ιστορίας, 4ος όροφος, κυψέλη 409, Πανεπιστημιούπολη, 15784 Aθήνα

Τηλέφωνο: 210-7277402

E-mail: mpapath@arch.uoa.gr